Każdy pracownik podejmujący pracę na terenie naszego kraju ma określone prawa, które bezwzględnie muszą być respektowane. Dotyczy to również pracowników tymczasowych, którzy oprócz wynagrodzenia mają prawo do świadczeń i urlopów zgodnych z obowiązującymi przepisami.

 

Prawa pracownika tymczasowego

 

Spis treści:

1. Kim jest pracownik tymczasowy i jak powstaje relacja trójstronna?
2. Na jakie wynagrodzenie może liczyć pracownik tymczasowy?
3. Czy pracownik tymczasowy może otrzymywać niższe wynagrodzenie niż stali pracownicy?
4. Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi tymczasowemu?
5. Jak naliczany jest urlop wypoczynkowy pracownika tymczasowego?
6. Kto odpowiada za udzielenie urlopu – agencja czy pracodawca użytkownik?
7. Jak obliczane jest wynagrodzenie urlopowe dla pracownika tymczasowego?
8. Jakie ubezpieczenia społeczne przysługują pracownikowi tymczasowemu?
9. Kiedy pracownik tymczasowy nabywa prawo do zasiłku chorobowego?
10. Czy pracownikowi tymczasowemu przysługują zasiłki rodzinne i pielęgnacyjne?
11. Na jakie świadczenia może liczyć pracownik tymczasowy po zakończeniu umowy?
12. Czy pracownik tymczasowy ma prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop?

 

Kim jest pracownik tymczasowy i jak powstaje relacja trójstronna?

Zanim zajmiemy się prawami, powinniśmy wcześniej dowiedzieć się, kim jest pracownik tymczasowy. Definicja określa go jako osobę zatrudnioną przez agencję pracy tymczasowej, lecz wykonującą pracę na rzecz innego podmiotu, pracodawcy użytkownika.

Zachodzi tu więc relacja trójstronna, złożona z trzech współpracujących ze sobą podmiotów:

• agencji pracy tymczasowej, podpisującej umowę o współpracy z pracodawcą użytkownikiem i z pracownikiem tymczasowym, którego staje się formalnym pracodawcą;
• pracownika tymczasowego, zatrudnionego przez agencję, lecz delegowanego do pracy u pracodawcy użytkownika;
• pracodawcy użytkownika, który nadzoruje codzienne wykonywanie zadań przez pracownika.

Ten rodzaj zatrudnienia ma ograniczenia czasowe, pracownik podpisuje umowę na czas określony, a zatrudnienie tymczasowe wynosi do 18 miesięcy w ciągu kolejnych 36 miesięcy pracy na rzecz jednego pracodawcy użytkownika.

Skoro znamy już definicję pracy tymczasowej i trójstronny model zatrudnienia, czas dowiedzieć się, jakie wynagrodzenie gwarantuje prawo pracownikowi tymczasowemu.

 

Na jakie wynagrodzenie może liczyć pracownik tymczasowy?

W kwestii wynagrodzenia pracownika tymczasowego obowiązuje fundamentalna zasada równego traktowania, którą musi przestrzegać agencja pracy i pracodawca użytkownik. Prawo stanowi tu jasno, że pensja osoby zatrudnionej tymczasowo nie może być niższa niż pensja pracownika zatrudnionego bezpośrednio przez firmę na tym samym stanowisku.

Za wypłatę wynagrodzenia odpowiada agencja pracy tymczasowej. Wynagrodzenie może obejmować wyłącznie płacę zasadniczą albo – w zależności od ustaleń – także premie i dodatki. Pracownik tymczasowy nie może zarabiać mniej niż wynosi wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę, które od 1 stycznia 2026 roku wynosi 4806 zł brutto.

Jeśli zaś pracuje na umowę cywilnoprawną, to obowiązuje minimalna stawka godzinowa w kwocie 31,40 zł brutto.

 

Czy pracownik tymczasowy może otrzymywać niższe wynagrodzenie niż stali pracownicy?

Warto także od razu wyjaśnić, że zasada równego traktowania jest bezdyskusyjna i nie istnieją żadne wyjątki pozwalające na zróżnicowanie pensji pracownika tymczasowego i stałego na analogicznych stanowiskach. Regulują to obowiązujące w naszym kraju przepisy, m.in. Ustawa o zatrudnianiu pracowników tymczasowych z dnia 9 lipca 2003 roku.

Zasada równego traktowania dotyczy nie tylko wynagrodzenia zasadniczego, ale i wszystkich dodatków wchodzących w jego skład. Jakakolwiek dyskryminacja płacowa spotyka się z surowymi sankcjami, karami finansowymi nakładanymi przez Państwową Inspekcję Pracy.

Właśnie dlatego zaleca się agencjom i pracodawcom prowadzenie transparentnej polityki płacowej, oferowania takich samych warunków zatrudnienia wszystkim pracownikom, co zabezpieczy firmę przed zarzutami o dyskryminację.

Każdemu pracownikowi przysługuje jeszcze jedno fundamentalne prawo, do odpoczynku, dlatego należy się dowiedzieć ile urlopu może otrzymać w ramach pracy tymczasowej.

 

Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi tymczasowemu?

 

Pracownik tymczasowy ma prawo do urlopu wypoczynkowego, który naliczany jest według prostej i stałej zasady. Przysługują mu 2 dni urlopu za każdy miesiąc pozostawania w dyspozycji jednego lub więcej pracodawców użytkowników. Oznacza to, że przykładowo po trzech miesiącach pozostawania w dyspozycji nabędzie prawo do 6 dni urlopu.

Wymiar urlopu nie zależy od ogólnego stażu pracy pracownika, co stanowi istotną różnicę w stosunku do zasad wynikających z Kodeksu pracy. Prawo do urlopu przysługuje niezależnie od tego, czy w danym miesiącu pracownik świadczył pracę dla jednego, czy kilku pracodawców użytkowników.

Te przejrzyste zasady są ułatwieniem zarówno dla pracowników, jak i dla agencji pracy tymczasowej oraz pracodawcy użytkownika – pozwalają sprawniej planować nieobecności i organizować pracę zespołów.

Aby uniknąć wątpliwości, warto dokładnie znać mechanizm naliczania urlopu, zwłaszcza w dynamicznym środowisku pracy tymczasowej.

 

Jak naliczany jest urlop wypoczynkowy pracownika tymczasowego?

Jak już wspomnieliśmy, pracownikowi tymczasowemu są naliczane 2 dni urlopu za każdy przepracowany miesiąc u danego pracodawcy użytkownika. Można więc powiedzieć, że jego wymiar zależy od czasu, w jakim pozostaje do dyspozycji jednego pracodawcy.

Określa się to pojęciem „miesiąc pozostawania w dyspozycji”, a w naliczaniu urlopu można również sumować okresy pracy dla różnych pracodawców użytkowników. Jest to jednak możliwe tylko w przypadku, gdy pracownik cały czas współpracuje z jedną agencją pracy tymczasowej.

Przykładowo, jeśli pracował w jednej agencji 30 dni, a następnie tyle samo w drugiej, to nabył łącznie 4 dni wolnego. Takie podejście gwarantuje pracownikowi ciągłość nabywania uprawnień urlopowych, a za naliczanie i prowadzenie ewidencji dni urlopu jest odpowiedzialna agencja.

Naliczanie urlopu nie jest więc trudne, lecz trzeba jednocześnie wiedzieć, kto decyduje o jego terminie, agencja, czy firma, w której pracownik wykonuje swoje zadania.

 

Kto odpowiada za udzielenie urlopu – agencja czy pracodawca użytkownik?

Skoro formalnym pracodawcą pracownika tymczasowego jest agencja pracy, to właśnie ona odpowiada za udzielenie mu urlopu. Musi jednak wcześniej uzgodnić jego termin z pracodawcą użytkownikiem, który decyduje, kiedy pracownik tymczasowy może być nieobecny w pracy.

Zawsze jednak ma obowiązek go udzielić, jeśli okres wykonywania pracy tymczasowej na rzecz pracodawcy użytkownika obejmuje co najmniej 6 miesięcy. Jeśli okres zatrudnienia jest krótszy, to przeważnie agencja wypłaca pieniężny ekwiwalent za urlop po zakończeniu umowy.

Pracownik tymczasowy, chcący skorzystać ze swoich praw, musi z odpowiednim wyprzedzeniem złożyć wniosek o urlop, przysługuje mu również prawo do 4 dni tzw. urlopu na żądanie, oczywiście po nabyciu odpowiedniej ilości dni urlopowych.

Za czas urlopu pracownikowi należy się wynagrodzenie, które należy prawidłowo skalkulować, aby było sprawiedliwe i zgodne z obowiązującymi przepisami.

 

Jak obliczane jest wynagrodzenie urlopowe dla pracownika tymczasowego?

 

Wynagrodzenie urlopowe dla pracownika tymczasowego musi być obliczone zgodnie z przepisami, art. 17 ust. 1 Ustawy z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych. Wbrew pozorom nie jest to trudne i przebiega w kilku kolejnych krokach:

• krok 1 –  zsumowanie wynagrodzenia wypłaconego w okresie 3 miesięcy poprzedzających miesiąc, kiedy pracownik korzysta z urlopu;
• krok 2 – podzielenie uzyskanej kwoty przez liczbę godzin, jaką pracownik faktycznie przepracował w tym trzymiesięcznym okresie;
• krok 3 – pomnożenie otrzymanej stawki godzinowej przez liczbę godzin, jaką pracownik przepracowałby będąc na urlopie.

Przykładowo pracownik otrzymuje 4500 zł wynagrodzenia miesięcznie i chciałby skorzystać z 5 dni urlopu. W okresie poprzedzającym go pracował przez dwa miesiące po 168 godzin, a jeden miesiąc 160. Można więc obliczyć stawkę godzinową z 3 miesięcy korzystając ze wzoru:

4500 zł × 3 ÷(168 h + 168h + 160h) = 13500 zł ÷ 496 h = 27,22 zł/h

Mnożąc ją przez liczbę godzin, jaką przepracowałby, gdyby nie był na urlopie, otrzymujemy wynagrodzenie za urlop:

27,22 zł/h × 5 × 8h = 1088,80 zł

Umowa o pracę tymczasową gwarantuje nie tylko prawo do urlopu, ale również ubezpieczenia społeczne, dające poczucie bezpieczeństwa socjalnego.

 

Jakie ubezpieczenia społeczne przysługują pracownikowi tymczasowemu?

Każdy pracownik tymczasowy zatrudniony na umowę o pracę musi zostać objęty pełnym pakietem ubezpieczeń społecznych. Przysługują mu takie rodzaje ubezpieczeń jak:

• ubezpieczenie emerytalno-rentowe, a zatrudnienie na umowę o pracę tymczasową wlicza się do stażu pracy potrzebnego do obliczenia wysokości emerytury lub renty;
• ubezpieczenie chorobowe, którym pracownik jest objęty po 30 dniach nieprzerwanego wykonywania pracy, co daje pracownikowi prawo do naliczenia i otrzymania wynagrodzenia za czas choroby;
• ubezpieczenie zdrowotne i wypadkowe, dające pracownikowi tymczasowemu prawo do bezpłatnego leczenia, otrzymania zasiłku chorobowego i odszkodowania za wypadek przy pracy.

Płatnikiem wyżej wymienionych składek jest agencja pracy tymczasowej, pracownik ma też prawo zgłosić do ubezpieczenia członków swojej rodziny, małżonka i dzieci.

W całym pakiecie ubezpieczeń społecznych szczególnie ważna jest jedna jego część, ubezpieczenie chorobowe, dlatego należy dowiedzieć się, od kiedy pracownik tymczasowy może liczyć na płatne zwolnienie lekarskie.

 

Kiedy pracownik tymczasowy nabywa prawo do zasiłku chorobowego?

Pracownik zatrudniony na umowę tymczasową ma takie samo prawo do zasiłku chorobowego jak inni pracownicy. Nabywa je po 30 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego – obowiązuje go tzw. okres wyczekiwania, czyli czas, który musi upłynąć od objęcia ubezpieczeniem chorobowym do momentu uzyskania prawa do świadczenia.

Do tego 30-dniowego okresu wyczekiwania wlicza się także poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego – zarówno z tytułu umowy o pracę, jak i umowy zlecenia pod warunkiem że była odprowadzana składka na ubezpieczenie chorobowe. Przerwa pomiędzy kolejnymi okresami ubezpieczenia nie może jednak przekraczać 30 dni. Tylko w takiej sytuacji okresy te sumują się, a pracownik zachowuje ciągłość uprawnień do świadczenia chorobowego.

Wielu pracowników tymczasowych zastanawia się również, czy mogą liczyć na wsparcie w opiece nad dziećmi oraz czy przysługują im zasiłki rodzinne i pielęgnacyjne.

 

Czy pracownikowi tymczasowemu przysługują zasiłki rodzinne i pielęgnacyjne?

 

Pracownikowi tymczasowemu przysługują zasiłki rodzinne i pielęgnacyjne, prawo do nich nie jest bowiem uzależnione od rodzaju umowy o pracę, lecz od innych kryteriów, jakie określają obowiązujące przepisy Ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.

Kluczowym czynnikiem warunkującym ich otrzymanie jest kryterium dochodowe na członka rodziny, wiek dziecka, czy zamieszkanie na terenie Polski. Pracownik, w celu otrzymania zasiłku rodzinnego lub pielęgnacyjnego, musi złożyć stosowny wniosek w Urzędzie Miasta lub Gminy, właściwym ze względu na miejsce zamieszkania.

Nie należy to więc do obowiązków agencji pracy oraz pracodawcy użytkownika. Pokazuje jednak, że pracownik ma równe szanse na uzyskanie niezbędnego wsparcia od państwa w sytuacjach kryzysowych i praca tymczasowa jest pełnoprawną formą zatrudnienia.

Na pewne świadczenia pracownik tymczasowy może liczyć nawet po wygaśnięciu umowy, a jakie, przedstawimy poniżej.

 

Na jakie świadczenia może liczyć pracownik tymczasowy po zakończeniu umowy?

Pracownikowi tymczasowemu przysługuje określone świadczenia nawet po zakończeniu umowy z agencją. Są to przede wszystkim dwa główne uprawnienia:

Prawo do zasiłku z Urzędu Pracy

Do jego otrzymania wymagany jest co najmniej roczny staż pracy w ciągu ostatnich 18 miesięcy przed rejestracją, a do tych 365 dni jest też wliczana praca tymczasowa. Staż musi być udokumentowany, m.in. świadectwami pracy, obejmować co najmniej minimalne wynagrodzenie oraz odprowadzanie składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy.

Prawo do otrzymania świadectwa pracy

Pracodawca, w tym przypadku agencja pracy tymczasowej, jest zobowiązana do wystawienia pracownikowi świadectwa pracy w terminie 7 dni od ustania stosunku pracy. W świadectwie muszą zostać ujęte wszystkie okresy pracy na rzecz agencji dla różnych pracodawców użytkowników.

Tak samo, jak świadectwo pracy, istotne dla pracownika są jest też rozliczenie niewykorzystanych dni wolnych i kwestia otrzymania za nie pieniędzy.

 

Czy pracownik tymczasowy ma prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop?

Pracownik tymczasowy ma prawo do otrzymania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, co staje się standardem w przypadku umów krótszych niż 6 miesięcy. Za wypłatę ekwiwalentu odpowiada agencja pracy tymczasowej, a oblicza się go w taki sam sposób, jak w przypadku wynagrodzenia urlopowego.

Po prostu mnoży się stawkę godzinową przez liczbę godzin niewykorzystanego urlopu, co dokładnie przedstawiono w akapicie „Jak obliczane jest wynagrodzenie urlopowe dla pracownika tymczasowego”. Ekwiwalent musi zostać wypłacony zaraz po ustaniu zatrudnienia, czego na pewno nie zaniedba profesjonalna agencja, z którą warto podjąć współpracę.

Jej fachowe podejście to najlepsza gwarancja zapewnienia firmie wykwalifikowanych pracowników, zwiększenie elastyczności zatrudnienia. Sami pracownicy tymczasowi mogą z kolei liczyć na bezpieczeństwo zatrudnienia i szanowanie należnych im praw przez cały okres trwania umowy.